Het is maart 2028. Het Russische leger valt de stad Narva in het noorden van NAVO-lid Estland aan.
Carlo Masala, een Duitse hoogleraar internationale politiek en vooraanstaande veiligheidsadviseur in München beschrijft dit scenario: een invasie in de overwegend Russische stad Narva (57.000 inwoners, 88% Russisch met dubbel paspoort) en daarnaast een bezetting van het Estse eiland Hiiumaa en de stad Kardla met behulp van twee amfibische oorlogsschepen van de Russische vloot in de Baltische zee. Masala baseert z’n scenario op historische inzichten en een actuele analyse (maart 2025) van de situatie van de oorlog in Oekraïne.
Vooraf
Poetin is teruggetreden, Obmantsjikow is de nieuwe Russische president. Hoe zal hij zich gaan opstellen? Hij voert een charmeoffensief en matigheidskoers die vooral door NAVO-landen in Midden- en Oost-Europa wordt gewantrouwd. Maar nu extra afschrikken met meer wapens (zoals de splinternieuwe hypersonische raketten van Duitsland) zou de conservatieve krachten in Rusland versterken. De impasse in herbewapening van de NAVO blijft daardoor bestaan, ook omdat grote EU landen nog steeds niet kunnen besluiten hun defensiebegroting extra te verhogen. Ook vanwege de stagnerende economie in de EU. Zo blijft de capaciteit om snel te reageren op Russische agressie minimaal. Maar terwijl de Russische president nieuwe voorstellen voor vrede en ontspanning doet bij staatsbezoeken, gaat de Russische wapenproductie op de achtergrond in volle vaart door, extra rekrutering van 150.000 militairen, nieuwe wapenindustrie etc.
Drie jaar eerder in 2025 in Geneve wordt een overeenkomst getekend door Oekraïne met een verdragstekst opgesteld door VS en China. Dit wordt door velen de facto beschouwd als een capitulatie. Met een vredesmacht bestaande uit Europa, China en andere landen onder regime van de UN. Europa benadrukt de tijdelijkheid van bezet gebied en hoopt op teruggave. Algemeen wordt deze overeenkomst als een nederlaag voor de NAVO gezien en het begin van de wederopstanding van Rusland. Volgens Kremlin watchers het begin van het project Russki Mir (Russische vrede) met als inzet dat de Baltische staten, Georgië, Moldavië terugkeren in de Russische invloedssfeer.
Oekraïne is na de capitulatie een land in chaos. Er is een massale ontvluchting van meer dan 1,5 miljoen mensen uit bezette gebieden. Het land staat economisch aan de afgrond, veel jongeren vertrekken naar Europa. Onder invloed en met steun van pro-Russische oligarchen en geheime diensten slaagt men er in om president Zelenski weg te stemmen. Daarop schrijft hij nieuwe verkiezingen uit die hij verliest.
Ondertussen in Seattle, VS
De president van de VS die in Seattle overlegt met energieleveranciers wordt door de nationale veiligheidsadviseur geïnformeerd over een bezetting van de stad Narva in Noord-Estland door Russische troepen. Hij gaat overleggen met belangrijke NAVO partners UK, Frankrijk en Duitsland. Maar eerst overlegt hij met z’n veiligheidsteam die echter verdeeld adviseert. Voornaamste opties die ter tafel komen zijn: inzet van 700 VS troepen + 1700 NAVO soldaten hetgeen betekent in oorlog raken met Rusland en kans op een Derde Wereldoorlog (WO III).
Een andere optie van “niets doen” tast de geloofwaardigheid van de VS aan in Europa en in Azië. Een derde optie die geopperd wordt bestaat uit het opschalen naar verhoogde paraatheid en de Tweede Vloot naar Oostzee te sturen. Maar zo wordt er gewaarschuwd, dat kan door Rusland als escalatie beschouwd worden. Belangrijkste conclusie en de boodschap aan de NAVO partners we gaan geen WO III riskeren vanwege de bezetting van een klein Ests stadje aan de buitengrens van het NAVO territorium. Wel diplomatieke druk uitoefenen op de Russen om hun troepen terug te trekken.
Er is diezelfde dag nog overleg met enkele NAVO bondgenoten en de secretaris-generaal. Men vraagt zich af wat het doel van de militaire actie van Rusland is. Er is geen informatie van de inlichtingendiensten. Maar wat als Rusland doorgaat en binnen 24 uur een zeeblokkade (vanuit St.Petersburg en Kaliningrad) en Belarus (inmiddels verenigd met Rusland tot 1 natie en 1 leger) opwerpt? Het duurt ca. 10 dagen voordat NAVO Tier-1 troepen (ca.100.000 militairen) voor een verdedigingslijn in de Baltics kunnen arriveren. Daarbij bestaat het risico dat deze troepen via Litouwen en de Suwalki-kloof (enige toegankelijke route tussen de Baltische staten en EU landen) moeten opereren vlakbij de Russische enclave Kaliningrad. De Britse premier meldt even later dat er explosies op de marinebasis met nucleaire onderzeeërs van Clyde zijn geweest. De Duitse kanselier concludeert daarop dat Rusland met een hybride oorlog bezig is. Wat ook het doel van de Russen is, de bondskanselier stelt nuchter vast dat er een NAVO lidstaat is aangevallen. Dat betekent dat de Esten overleg zullen eisen vanwege art.5 van het NAVO-verdrag. Waarop VS president resoluut de hakken in het zand zet en meldt dat de VS niet een WO III riskeert vanwege Narva. Zeker als blijkt dat Obmantsjikov niet meer gebied wil innemen.
Het Kremlin maakt de balans op
Terwijl de NAVO in Berlijn koortsachtig overlegt, wordt in Moskou in het Kremlin de voorlopige balans opgemaakt. Men komt tot de slotsom dat het plan “de NAVO testen” is gelukt. Maar hoe nu verder? Als niemand antwoordt stelt president Obmantsjikow vast dat Rusland zich op dit moment geen groot conflict tegen de NAVO kan veroorloven. Want de Russische militaire slagkracht is als gevolg van de oorlog in Oekraïne fors afgenomen. We moeten de NAVO via niet-officiële kanalen laten weten dat onze doelen beperkt zijn. Om een WO III te riskeren staat er nu te weinig op het spel. Wel moeten we er rekening mee houden dat de Amerikaanse president niet als loser gezien wil worden. De vraag is of er nog ergens in NAVO gebied bestaat een “soft belly”, een dunbevolkt eiland, bijv. Hanseiland (gezamenlijk eigendom van DK en Canada, beide NAVO-lidstaten ) dat getest kan worden.
Een andere vraag is hoe het zit met antisatellietwapens in de ruimte? Zijn die operationeel? Uitschakeling ervan is heel riskant want dat verstoort praktisch de volledige communicatie van landen. Anderzijds opnieuw dreigen met inzet van kernwapens zoals oud president Poetin vaak deed, daar blijft men in de NAVO heel bang voor.
NAVO komt bijeen in Brussel
Op het NAVO hoofdkwartier te Brussel bespreken 32 ambassadeurs en de hoofden van de commando’s SACEUR en SACT de actuele ernstige crisissituatie. Men bespreekt de Russische inval en wisselt o.a. de volgende standpunten uit: De Poolse ambassadrice stelt met nadruk: Russische agressie moet worden aangepakt, als Estland verloren gaat breidt agressie zich uit, dat weten we uit ervaring. De geloofwaardigheid en het vertrouwen in art. 5 van het NAVO verdrag staat op het spel.
De ambassadeur van Italië (“please dont’t shoot the messenger”) deelt mee dat er nog niet genoeg informatie is voor een finaal oordeel. Ook is er maar beperkte agressie tegen Estland dat bovendien ook nog eens haar Russische bevolking onderdrukt.
De Estse ambassadeur protesteert hevig en wijst op een grove schending van de Estse territoriale integriteit waarop de NAVO moet reageren.
De vertegenwoordigers van Zuid Europese lidstaten verklaren zich solidair met Estland maar zijn het eens met Italië en wijzen evenals Hongarije, Slowakije en Frankrijk op het gevaar van escalatie. Dit wel een goede reden dat de presidenten VS en Rusland nu eindelijk om de tafel gaan omdat een militair conflict ten koste van alles vermeden moet worden.
Andere landen zoals de UK en Baltische staten sluiten zich echter bij Polen aan. Zij vinden dat de Russische agressie direct moet stoppen.De NAVO opperbevelhebbers doen ook een duit in het zakje en verklaren dat Rusland de situatie in Estland snel kan laten escaleren door een zeeblokkade te vormen rond de Baltische staten. NAVO moet dan maritieme eenheden inzetten die nu nog in Middellandse zee verkeren (waar ze irreguliere migratie) afstoppen. Russen kunnen bovendien ook vanuit de lucht steun geven aan een blokkade, bijv. met ballistische raketten (conventioneel of nucleair). Zo’n situatie kan snel escaleren als de NAVO radarsystemen voor vroegtijdige alarmering uitschakelt waardoor de Russen niet weten of de NAVO inkomende raketten conventioneel of nucleair geladen zijn…
Ondertussen lijkt de Duitse bondskanselier gelijk te krijgen met de claim dat de Russen inzetten op een hybride oorlog. In Mali worden namelijk honderden mensen willekeurig uit hun huizen en hutten gehaald door Russische huurlingen samen met Malinese regeringstroepen. Zij worden naar de kust vervoerd en in volgeladen boten naar Europa via Malta en de Canarische eiland getransporteerd. Daarna gaan ze per vliegtuig naar Minsk en Moskou om tenslotte bij de grens met de EU afgezet te worden.
De NAVO vergadert opnieuw dit keer in aanwezigheid van de regeringsleiders van de lidstaten. Er heerst een gespannen sfeer want men moet een besluit nemen over een reactie op de Russische inval met de hoofdvraag of de NAVO (voor de 2de keer sinds 9/11) artikel 5 in werking gaat zetten. De Amerikaanse president neemt als eerste het woord en constateert dat de agressie van Rusland beperkt is maar dat er begrip bestaat vanwege het niet eerbiedigen van de rechten van de Russische minderheid door de Estse regering. De VS wil bovendien niet opdraaien voor een conflict in Europa dat nog steeds te weinig aan haar verdediging bijdraagt.
In de kern zo stelt de president is het een bilateraal conflict tussen Estland en Rusland. De VS spreekt een veto uit over het toepassen van artikel 5 van het NAVO verdrag. De Duitse bondskanselier kiest voor een andere invalshoek. Hij zegt dat hij dit standpunt begrijpt maar dat het in dit conflict in wezen over veel meer met elkaar samenhangende kwesties gaat: de Atlantische Veiligheidsarchitectuur en moet het bondgenootschap zwichten voor het Russische imperialisme? Ook is de perceptie van andere politieke spelers van belang zoals China, Iran, Noord Korea, India. Hoe geloofwaardig en overtuigend zien zij de Westerse alliantie als de NAVO nu niet optreedt? De meeste regeringsleiders vallen de bondskanselier bij. Behalve de politieke leiders van Hongarije, Slovenië, Slowakije en….Frankrijk. Deze verschillen betekenen dat twee van de drie NAVO kernmachten niet bereid zijn om artikel 5 toe te passen. Het verzoek om NAVO-bijstand van Estland wordt daarmee verworpen. Aan het eind van de NAVO bijeenkomst concludeert de secretaris-generaal: “Vandaag was het een zwarte dag voor het bondgenootschap”.
Hotline Moskou – Peking
’s Avonds belt de Russische president met zijn Chinese collega. De geschiedenis zegt Obmantsjikov tegen Xi gaat sneller dan in de afgelopen honderd jaar. Xi antwoordt “ja, en wij bepalen de ontwikkeling ervan”. Ondertussen denkt hij “de macht van de VS is gebroken en de Chinese overheersing van de wereld binnen handbereik”.
Nawoord
Dit boek geeft veel stof tot nadenken en debat. Olaf Tempelman noemt het in de Volkskrant een “griezelig realistische dystopie”. Ook merkt hij op dat de VS president in “Als Rusland wint” competenter en minder pro-Russisch voorgesteld wordt dan Trump en zijn huidige ploeg ministers en veiligheidsadviseurs Vance, Rubio, Hegseth, Witkoff opereren.
In z’n nawoord betoogt Masala vlak voor het te perse gaan van zijn boek (maart 2025) dat het scenario dat hij schetst zoveel mogelijk stoelt op beschikbare wetenschappelijke kennis en zichtbare actuele trends. Scenario’s worden ontwikkeld opdat men zich erop kan voorbereiden en voorkomen dat ze zich voordoen. Zijn scenario leidt ertoe dat Rusland wint omdat de NAVO faalt in de test; want die test komt er ongeacht de vraag hoe het met de Oekraïne afloopt (hoewel Oekraïne de oorlog in zijn scenario verliest).
Masala noemt verschillende factoren die (na Oekraïne) de doorslag kunnen geven bij een nieuwe aanval aan de grenzen van Europa zoals: overtuigende nucleaire dreiging(en) door Rusland waar men in de NAVO (lidstaten) bevreesd voor bleek. Verder de inschatting dat Rusland na de uitputtende oorlog in Oekraïne niet een nieuwe oorlog zou beginnen. Een aanname die inmiddels door de feiten al achterhaald lijkt want op 27 april j.l. meldt de Wall Street Journal dat er sprake is van een omvattende Russische troepenopbouw langs de grens met de Baltische Staten en Finland.
Maar de grootste factor volgens Masala ligt in de enorme onberekenbaarheid van (de regering van) Trump. De ene dag brandt hij Zelensky tot de grond toe af, biedt hij Poetin brede samenwerking aan, neemt zijn eisen in onderhandeling klakkeloos over en is bereid tot opheffing van de sancties. Kort daarop sluit hij een mineralendeal met Oekraïne en dreigt zich als partij uit vredesbesprekingen terug te trekken en zich op Azië te gaan richten.
(In dit verband gaat Joris Luyendijk in Trouw (2-5-2025) nog een stap verder, hij maakt van z’n hart geen moordkuil en schrijft: “Amerika heeft ons verraden. Zo simpel is het, en voor het eerst sinds de bevrijding, 80 jaar terug, is onzeker waar onze veiligheid vandaan komt. Maar Amerika is niet alleen weggevallen als beschermheer. Het land dreigt NAVO-bondgenoot Canada in te lijven maar ook Groenland en Panama. En binnenlands lijkt het steeds meer op een maffiastaat met fascistische trekken”)
Tenslotte is het laatste woord aan auteur Masala aan wiens brein dit thrillerachtige scenario is ontsproten. Hij wijst erop dat het Westen niet alleen militair maar ook maatschappelijk bereid moet zijn om consequent tegen Rusland op te treden met haar hybride oorlogsvoering, desinformatie campagnes, infiltraties etc. omdat daardoor de Westerse vorm van samenleven fundamenteel bedreigd wordt. Westerse democratieën moeten veerkracht en weerbaarheid opbrengen om zich te weer te stellen. Want het gaat volgens de auteur “om heel de wijze waarop wij leven en willen leven”
Dit boek is een absolute aanrader, eigenlijk verplichte kost voor iedereen die de wereldpolitiek volgt en zich zorgen maakt over de nabije toekomst. Kort getypeerd “reële science fiction”.